Rayalaseema

                                        దత్త మండలాల తొలి కలెక్టర్ థామస్ మన్రో. ప్రభుత్వ ఉన్నతోద్యోగులకు ఆదర్శప్రాయుడు. 1802-07 సంవత్సరాలలో దత్త మండలాల ప్రిన్సిపల్ కలెక్టర్ గా ఉన్న మన్రో కార్యాలయం అనంతపురంలో వుండేది. 1780లో థామస్ మన్రో తూర్పు ఇండియా వర్తక సంఘం సైన్యంలో ఒక కెడేట్ గా ఇండియా వచ్చారు. మంచి సైనికుడిగా ఒక దశాబ్దకాలం పనిచేసిన తర్వాత ఆయనను అలెగ్జాండర్ రీడ్ వద్ద సహాయకునిగా పనిచేయడానికి బరంహార్ (సేలం)కు పంపారు. థామస్ మన్రో ఇక్కడ తన శిక్షణాకాలంలో రెవెన్యూ విధానంలో రూపొందించడంలో నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించారు.          18వ శతాబ్దపు చివరి భాగంలో ల్యాండ్ సెటిల్ మెంట్ నిర్వహణకు దక్షిణ కెనడాకు పంపారు.       1800-1807 సంవత్సరాల మధ్య ఆయన ప్రజలకు ముఖ్యంగా రైతులకు చేసిన సేవలు చిరస్మరణీయం. ఆయన అమలు పరచిన రెన్యూవిధానం మన్రో విధానంగా చారిత్రక ప్రాముఖ్యతను సంత రించుకుంది. ఆనాటి పాలనాధ్యక్షులైన ఎలిఫెస్టన్, మెటకాఫ్ మెకంజీ తదితరులు ఈ విధానాన్నిభార...

                  అనంతపురంలోని బండమీది పల్లెలో  సంజీవమ్మ, రామప్ప దంపతులకు జూన్ 23, 1943న సింగమనేని నారాయణ జన్మించారు. మొత్తం తొమ్మిదిమంది సంతానంలో ఈయన రెండోవాడు. వీరిది మధ్య తరగతి వ్యవసాయ కుటుంబం.వీరి తండ్రి ఆ రోజుల్లో ఫోర్త్ ఫారం వరకు చదువుకున్నారు. అందువల్ల ఆయన కొంతకాలం ఉపాధ్యాయుడిగా కూడా పని చేశారు.  ఆయన చాలా పుస్తకాలు,పత్రికలు తెచ్చియిచ్చి పిల్లలందరితో చదివించి  వారిలో సాహిత్య పఠనాభిలాషను పెంపొందించాడు.          రెండో తరగతి నుంచే సింగమనేని చేతికి దొరికిన ప్రతి అక్షరం ముక్కనూ చదవడం అలవాటు చేసుకున్నారు. మూడవ తరగతి వయసులోనే ప్రతి రోజూ రాత్రి లాంతరు దగ్గర కూర్చుని మూడు నెలలపాటు  నాన్న ప్రోత్సాహం తో తులసీదాసు రామాయణాన్ని  సంపూర్ణంగా చదివేశారు.        బాల్యం నుంచి   ఆటల కన్నా పుస్తకాలు విపరీతంగా చదివటంలో ఆసక్తి ఏర్పడింది. తండ్రి తెచ్చిచ్చే  బాల మాసపత్రికలు, వావి కొలను సుబ్బారావు రాసిన 'ఆర్య కథానిధి పుస్తకాలను చదివేశారు.   ఎలిమెంటరీ స్కూలు...

                       "తాను ఇష్టపడ్డ రంగంలో పనిచేసే అవకాశం చాలా కొద్దిమందికి కలుగుతుంది. ఒక్కసారి వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే నేను పొందిన పురస్కారాలు, బహుమతుల కంటే నా వృత్తి లో కలిగిన సంతృప్తి నాకు ఎక్కువ సంతోషాన్నిస్తుంది." అంటారు వేణుగోపాల్. సుదీర్ఘ కాలంగా ఆకాశవాణి లో పనిచేయడం ద్వారా జర్నలిజంతో పాటు సాహిత్యం మీద తనకున్న మమకారాన్ని తీర్చుకోవడానికి అవకాశం కలిగిందంటారాయన. దాంతో పాటు తాను చదివిన వైజ్ఞానిక శాస్త్రం (భౌతిక శాస్త్రంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీతో పాటు, ఎం.ఫిల్., చేశారు.) తార్కికంగా, అర్థవంతంగా రచనలను ముగించడానికి అంతర్లీన ప్రవాహంగా ఉపయోగ పడుతుందని భావిస్తారు. జర్నలిజం పట్ల తీరని దాహం లోతైన అధ్యాయానికి దారి తీస్తే, సాహిత్యం పట్ల గల అపారమైన ప్రేమ ప్రభావవంతమైన వ్యక్తీకరణను కలిగించడానికి తోడ్పడిందంటారు.           ఫిబ్రవరి 1, 1961 న అనంతపురం జిల్లా సోమందేపల్లి మండలం కొనతట్టుపల్లి గ్రామంలో నాగసూరి గౌరమ్మ, సంజీవయ్య దంపతులకు ఎనిమిదవ సంతానంగా జన్మించారు. శ్రీవెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం నుండి భౌతిక శాస...

పల్లిపట్టు నాగరాజు కవితలన్నింటినీ కవిసంగమం లో ఫాలో  అవుతున్నాను  దగ్గరగా. యువకవుల్లో రాష్ట్రస్థాయిలో  ప్రతిభా వంతుడైన కవి పల్లిపట్టు. బడుగు వర్గాల,దళిత బహుజనుల బతుకుల్లోని కడగండ్లను కళ్ళకు కట్టినట్లు మాండలికభాష యాసల్లో ప్రాంతీయపలుకుబడి నుడికారాల నేటివిటీ సొబగు ను పొదివిపట్టుకొని కవిత్వరచన కొనసాగిస్తున్నాడు.ఇదివరకు వచ్చిన అనేక కవితలలో అత్యంత శక్తివంతమైన వ్యక్తీకరణలతో తనదైన ప్రత్యేక కవితాశిల్పంతో ప్రవహిస్తున్న కవి.ఎక్కడ అన్యాయం,సామాజికమైన అణచివేత, అగ్రవర్ణాల ఆధిపత్యధోరణి,ప్రభుత్వాల వివక్ష కనిపించినా "చిరుతపులి" లా విరుచుకుపడతాడు సత్యాగ్హంతో,ధర్మావేశంతో,విప్లవకవిలా..పవిలా.(పవి అంటే వజ్రాయుధం)ఒక కవితలో శ్రీశ్రీ వప్లవోద్యమస్వరంతో"నిన్న కవిని..నేడు పవిని"అన్నాడు. పల్లెబతుకులతో మూలబంధం ముడిపడివున్న కవి అయినా ప్రపంచవ్యాప్తంగా  జరిగే జాతివివక్షపట్లకూడా సద్యఃస్ఫూర్తి తో చలనశీలతతోకవిగా తన ఆగ్రహం నిర్భీతితో ప్రకటించే అగ్నిజ్వాల ,పోరుసముద్రం పల్లిపట్టు.ఇటీవల అమెరికాలో నల్లజాతి పౌరుని హత్యోదంతంపైన శక్తివంతమైన కవిత రాశాడు.నంగి నంగి మాటలుండవు.శతఘ్నిలా లావాలా విస్ఫోటనం క...

ఆర్ సి  కృష్ణస్వామి రాజు జీవిత బీమా సంస్థలో అభివృద్ధి అధికారి గా పనిచేస్తూ  మధ్యలో వదిలేసిన తన సాహితీ ప్రస్థానాన్ని మళ్లీ కొనసాగిస్తూ గత రెండేళ్లుగా 150 పైగా కథలు రాశారు. వాటిల్లో తనకు నచ్చిన 18 కథలను 'ముగ్గురాళ్ళ  మిట్ట' పేరుతో కథా సంపుటిని తీసుకొచ్చారు. ఇందులో చాలా కథలు వివిధ సమస్యల నుంచి పురస్కారాన్ని పొందినవే. ఆయన చెబుతున్నట్లు ఇందులోని కథలన్నీ ఆయన బాల్యం, ఊరు, కుటుంబం నేపథ్యంలో జరిగిన సంఘటనల నుంచి వచ్చినవే.    మంచి కథకు క్లుప్తత, అనుభూతిఐక్యత, సంఘర్షణ,నిర్మాణ సౌష్టవం ఉండాల్సిన లక్షణాలనీ ప్రముఖ సాహితీ విమర్శకులు వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య పేర్కొన్నారు. మంచి కథ ఎప్పుడూ పాఠకుని హృదయంలో నిలిచిపోతుంది అది కథా లక్షణాలతో ఒక్కోసారి లేకపోయినా కూడా.కథ పాఠకుని వేలు పట్టుకుని  నడిపించుకుంటూ చదివించేది గా ఉంటే ఆ కథ నల్లేరుపై నడక లాగా ఆహ్లాదంగా ఉంటుంది.కథలో ఎలాంటి సస్పెన్స్ మలుపులు లేకపోయినా చివరకు ముగింపు పాఠకునిలో దాగిఉన్న మానవీయ గుణాలుప్రేరేపించబడితే అదే కథకు మంచి ఆభరణంగా నిలుస్తుంది.         పాఠకుని తనతోపాటు తీసుకెళ్లి గలిగే లక్షణం క...

BASAVANNA TEMPLE, LEPAKSHI THE GIGANTIC BULL IN COUCHANT POSTURTE IS A GRAND CUT OUT SCULPTURE OF A HUGE GRANITE ROCK. THIS MONOLITHIC SCULPTURE IS A UNIQUE EXAMPLE OF ITS KIND IN THE COUNTRY. IT FACES WEST AND IS LOOKING TOWARDS THE NAGALINGA LOCATED BEHIND THE VEERABHADRA TEMPLE. IT IS TEN METER IN LENGTH AND SIX METER IN HEIGHT. IT IS DECORATED WITH A NECKLACE, MUVVAHARA AND A HARA OF BELLS AND HAS SHORT HORNS. THE MASSIVENESS IN SIZE HAS NOT BEEN SECURED AT THE EXPENSE OF ARTISTIC BEAUTY. THE BULL IS DEPICTED IN THE CHARACTERSTIC POSE OF NANDI. IT IS NOTICEABLE THAT THE HEAD IS HELD ALOFT AT A HIGHER ANGLE THAN USUAL. CONSEQUENTLY, THE EXPRESSION OF SUBMISSION WHICH IS TYPICAL OF NANDI BEFORE SIVA, IS CONSPICUOUS BY ITS ABSENCE HERE. FROM THE STANDPOINT OF PROPER PROPORTION IN THE FORMATION OF VARIOUS LIMBS AND EXCELLENT FINISH SECURED IN THE WORKMANSHIP, THIS NANDI IS AN EXCELLENT PIECE OF ART OF THE VIJAYANAGARA PERIOOD.

                                                  ప్రకృతిని ఆరాధించి గ్రామీణ జనజీవన సారాన్ని గ్రహించి, అన్నదాతల ఆక్రందనలకు, రాయలసీమ కరువు తీవ్రతలకు చలించి వాటికి అక్షరరూపం కల్పించిన సాహితీమూర్తి బెళ్ళూరి శ్రీనివాసమూర్తి. వీరు 4-2-1910వ తేదీన సీతమ్మ, హనుమంతరావు దంపతులకుజన్మించారు.          చిన్నతనం నుండి ప్రకృతి ప్రేమికునిగా అలుపెరగక అక్షర సేద్యం కావించిన నిరంతర సాహితీ శ్రామికుడిగా ప్రశస్తిగాంచిన 'మూర్తికవి' అనేక ఖండకావ్యాలను సృజించి చిరస్మరణీయుడయ్యారు. శుకపిక శారికలు, కర్షకులు, కాపుకన్యలు, పచ్చని పైరులు, పూదీగలు వీరి కవితా వస్తువులు. వీటితోనే ఆయనకు ఆత్మయానుబంధం. వీటితో లభించిన తృప్తి, ఆనందం బెళ్ళూరికి మరెచ్చటా దొరకలేదని పిస్తుంది. అందుకే 'తవపోవనం'లో ఇలా తన్మయుడై పాడుతాడు. తే॥ ప్రకృతి యొడిలోన సుఖసుప్తి వడయుచుందు కోయిలలు ఏలేపనిదూర మేల్కొనుచుందు అడవికోనల సెలయేటి పడుచుగాంచి పరమ సంతోష భరమున పలుకరింతు         బెళ్...