కడప జిల్లా చారిత్రక దృష్టి

కడప జిల్లా చారిత్రక దృష్టి

          కడప జిల్లా, రాయలసీమలోని రేనాటి సీమలో భాగం. నేటి కడప నాలుగు ప్రధాన చారిత్రక ప్రాంతాలుగా—దేవుని కడప, పురాతన కడప, కాపు కడప, మరియు శహర్ కడప ల సముదాయం.

దేవుని కడప: 

       దేవుని కడప, తిరుమలకు ఉత్తర ద్వారంగా పిలువబడే ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం.ఇది వెంకటేశ్వరస్వామి ఆలయానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ఆలయ నిర్మాణ శైలి, శిల్పకళా లక్షణాలు చోళుల కాలంనాటి ద్రావిడ నిర్మాణ శైలిని సూచిస్తాయి.ఆలయ గోపురం, శిల్పకళ 9వ-14వ శతాబ్దాల మధ్యకాల దక్షిణ భారత నిర్మాణ సాంప్రదాయాలను ప్రతిబింబిస్తాయి. ఆలయ పరిసరాలలో కనుగొనబడిన శిలాశాసనాలు, ముఖ్యంగా విజయనగర రాజుల కాలంనాటివి.

ఈ ప్రాంతం యొక్క ఆధ్యాత్మిక మరియు రాజకీయ ప్రాముఖ్యతను ధృవీకరిస్తాయి. ఆలయం చుట్టూ ఉన్న స్థలపురాణాలు, మెకంజీ హస్తప్రతులలో లభించిన కైఫీయత్తులు ఈ ప్రాంత ప్రాచీనతను తెలియజేస్తాయి.

    "టాలెమీ తన రచన "జియోగ్రఫీ"లో (క్రీ.శ. 2వ శతాబ్దం) ఈ ప్రాంతాన్ని "కరిగె" అని పేర్కొన్నాడని ఆధారాలున్నాయి. "కరిగె" అనే పేరు కాలక్రమంలో "కడప"గా పదపరిణామం జరిగినట్లు చెప్పబడుతోంది.ఈ ఊహాగానం భాషాశాస్త్ర ఆధారాలపై ఆధారపడుతుంది.ఇదంతా "Ancient India as Described by Ptolemy"లో చర్చించబడింది. 

పాత కడప:

      పెన్నా నది ఒడ్డున ఉన్న పురాతన కడప గ్రామం వరదల వల్ల నాశనమైనట్లు చెప్పబడుతోంది.మెకంజీ రాతప్రతులలో స్థానిక సంప్రదాయాలు పెన్నా నది వరదల వల్ల గ్రామాలు నాశనమైనట్లు పేర్కొంటున్నాయి. కానీ ఇవి ఖచ్చితమైన తేదీలు లేదా స్థలాలను సూచించలేదు.

ఈ ప్రాంతంలో నిర్వహించిన పురావస్తు తవ్వకాలు, మట్టిపాత్రలు, ఇటుక నిర్మాణాలు, మరియు చిన్న శిల్ప శకలాలను వెలికితీశారు.ఇవన్నీ క్రీ.శ. 5వ శతాబ్దం నుండి 10వ శతాబ్దం వరకు ఈ ప్రాంతంలో నివాసముంటున్నారని తెలుస్తోంది. అయితే, ఈ గ్రామం యొక్క ఖచ్చితమైన స్థానం, అది ఏ విధంగా దెబ్బ తిన్నదనే దానికి సంబంధించిన భౌతిక ఆధారాలు చాలా పరిమితంగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో ఒక చిన్న ఊరు ఉండేదని తెలుస్తోంది.

కాపు కడప:

   పాత కడప వరద బాధితులు కాపు కడపను స్థాపించారు. ఈ ప్రాంతంలో కనుగొనబడిన పురావస్తు ఆధారాలు, ముఖ్యంగా గ్రామీణ నిర్మాణాలు మరియు వ్యవసాయ సంబంధిత సాధనాలు, ఈ ప్రాంతం కాపు సముదాయం ఆధిపత్యంలో ఉన్న ఒక వ్యవసాయ గ్రామంగా ఉండేదని సూచిస్తాయి. కాపు కడపలోని కొన్ని పురాతన బావులు మరియు నీటి నిర్వహణ వ్యవస్థలు, చోళులు మరియు విజయనగర రాజుల కాలంనాటి నీటి సరఫరా వ్యవస్థలను పోలి ఉంటాయి. ఈ ప్రాంతం "పాత కడప"గా మారినప్పటికీ, దీని సామాజిక-సాంస్కృతిక వారసత్వం ఇప్పటికీ స్థానిక నిర్మాణాలు మరియు సంప్రదాయాలలో కనిపిస్తుంది.

శహర్ కడప (నేకనామ్ ఖాన్ పేట): 

       విజయనగర సామ్రాజ్యం పతనానంతరం, గోల్కొండ సుల్తానేట్ సేనాధిపతి మీర్ సయ్యద్ హుస్సేన్ (నేక్ నామ్ ఖాన్) బుగ్గవంక తీరంలో శహర్ కడపను స్థాపించాడు. ఈ ప్రాంతంలోని కోదండరామ ఆలయం, కోట, బురుజులు ఇస్లామీయ, దక్షిణ భారత నిర్మాణ శైలుల సమ్మేళనాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి. కోటలోని రాతి గోడలు , బురుజులు గోల్కొండ నిర్మాణ సాంకేతికతను ధృవీకరిస్తాయి. 

     అబ్దుల్ నబీ ఖాన్ నవాబు కాలంలో, కడప "కడప సుబా"గా ప్రాంతీయ రాజధానిగా అభివృద్ధి చెందింది, ఇది ఈ ప్రాంతంలో కనుగొనబడిన శిలాశాసనాలు మరియు నాణేల ద్వారా ధృవీకరించబడింది.

     గోల్కొండ పాలకుల కాలంలో, కడపలో దర్గాలు మరియు మసీదులు నిర్మించబడ్డాయి, వీటిలో గండికోట జామా మసీదు ప్రముఖమైనది. ఈ మసీదు యొక్క నిర్మాణ శైలి, గోల్కొండ కాలంనాటి ఇస్లామీయ నిర్మాణ లక్షణాలను ప్రతిబింబిస్తుంది, ముఖ్యంగా గుండ్రని గోపురాలు మరియు అలంకరణలు. జుల్ఫీకర్ ఖాన్ ఈ మసీదు నిర్వహణకు మాన్యం ఇచ్చినట్లు చారిత్రక రికార్డులు సూచిస్తాయి, ఇది ఈ ప్రాంతంలో ఇస్లామీయ పాలన యొక్క ఆర్థిక మరియు సాంస్కృతిక ప్రభావాన్ని తెలియజేస్తుంది.

     బ్రిటీష్ పాలన : 

     1800లో బ్రిటీష్ వారు కడపను తమ పరిపాలనలోకి తీసుకున్నప్పుడు, మూడు చర్చిలు నిర్మించబడ్డాయి. వాటిలో నిర్మాణ శైలి బ్రిటీష్ కలోనియల్ శైలిని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ చర్చీలలో కనుగొనబడిన శిలాఫలకాలు బ్రిటీష్ అధికారుల పరిపాలనా విధానాలను వివరిస్తాయి.

       స్వాతంత్ర్యానంతరం, కడప మున్సిపాలిటీగా అభివృద్ధి చెందింది. ప్రస్తుత కాలంలో దాని చారిత్రక నిర్మాణాలు—ముఖ్యంగా ఆలయాలు, మసీదులు, పర్యాటక, పురావస్తు ఆకర్షణలుగా నిలుస్తున్నాయి.

     దేవుని కడప (ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం), పురాతన కడప (కోల్పోయిన నాగరికత), కాపు కడప (సామాజిక-వ్యవసాయ వారసత్వం), శహర్ కడప (ఇస్లామీయ పాలన)—ద్వారా ఒక సమగ్ర చారిత్రక చిత్రాన్ని అందిస్తాయి. పురావస్తు ఆధారాలు, శిలాశాసనాలు, మరియు నిర్మాణ శైలులు కడపను ఒక విశిష్ట చారిత్రక నగరంగా నిలిపుతున్నాయి.

 మూలాలు: 

మెకంజీ హస్తప్రతులు, కైఫీయత్తులు.

Ancient India as Described by Ptolemy, Proceedings of the Deccan History Conference, ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు శాఖ నివేదికలు